“Wees niet bang, ik ga het echt niet over mijn boek hebben dat jullie met z’n allen aan het lezen zijn, maar ik wil wel graag met jullie praten over de lessen die ik in mijn leven heb geleerd.” Vanaf het eerste moment luisteren vijfenzeventig leerlingen uit vwo 5 geboeid naar de levensverhalen van schrijver Lex Paleaux.
Het begint meteen heftig. “Ja, ik ben op mijn dertiende verkracht. Dat heeft mijn leven op zijn kop gezet, en dat lezen jullie terug in mijn boek Liften naar de hemel. Hoe dat ging met die verkrachting? Goede vraag. Mijn moeder had heel vaak gezegd dat ik niet door dat park moest fietsen, maar die ene keer deed ik het toch. En tja, dat is een verkeerde keuze geweest. Vraag: wie van jullie vindt dat ik zelf ook verantwoordelijk ben voor die verkrachting?”
Geen enkele leerling steekt zijn of haar hand op. Of toch: op de eerste rij gaat aarzelend één hand omhoog. De schrijver krijgt tranen in zijn ogen. “Jongens, deze vraag stel ik al twee jaar aan het publiek en ik kom op heel veel scholen, maar dit is de eerste keer dat iemand zijn hand durft op te steken. Je bent een held dat je dat hebt gedaan, want dat is precies wat ik zelf nog altijd voel: dat ik er ook verantwoordelijk voor ben. En veel slachtoffers hebben soortgelijke gevoelens. Je weet dat de schuld bij de dader ligt, maar toch voel je ook zoiets bij jezelf. Begrijp me niet verkeerd: als mijn dochter later een rokje wil dragen, vind ik dat goed, moedig ik dat aan, maar ik zeg ook tegen haar dat er op deze aarde ook mensen rondlopen met verkeerde intenties. Maar ook dat zij zich daar niet moet door laten leiden.”
Daarna volgt een intiem en kwetsbaar gesprek. De schrijver vertelt over zijn leven en de leerlingen stellen vragen. Het gaat over wraakgevoelens, keuzes maken en foute keuzes maken, blij kunnen zijn, jezelf vergelijken met anderen, je kwetsbaar durven opstellen, tegenslagen overwinnen, je gevoel volgen en vertrouwen hebben in jezelf en in een ander. En er passeren dit uur nog veel meer onderwerpen die aansluiten bij de coming-of-agefase waarin de leerlingen zich bevinden en die ook terugkomen in het boek Liften naar de hemel.
Als het uur bijna voorbij is, is het tijd voor de laatste vraag: “Heeft u nog een laatste levensles voor ons?” Lex Paleaux vraagt alle leerlingen om te gaan staan en heel even naar elkaar te kijken. “Kijk,” zegt hij, “daar gaat het om: kijk naar elkaar, zie elkaar en blijf naar elkaar kijken, zeker ook de komende twee jaar die je hier nog op school zit. En zie je iemand vallen, help hem of haar dan weer overeind. En dit was jullie laatste uur, toch? Dank jullie wel, ga nu maar lekker naar huis.”
Foto’s: Lex Pauleaux in actie tijdens Boekenweek 2025 (lexpaleaux.nl)